Theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, công tác bảo vệ môi trường là trách nhiệm chung của toàn xã hội, trong đó mỗi cá nhân, hộ gia đình có vai trò trực tiếp và quan trọng. Tại khoản 1 Điều 59 và khoản 1 Điều 60 của Luật quy định rõ, cá nhân, hộ gia đình phải thực hiện việc phân loại, thu gom, chuyển rác thải đến đúng nơi quy định; giữ gìn vệ sinh nơi công cộng; không phát tán khí thải, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng xấu đến cộng đồng dân cư xung quanh.
Như vậy, việc tự ý đốt rác thải sinh hoạt tại khu dân cư là hành vi vi phạm các quy định về bảo vệ môi trường. Khoản 1 Điều 6 Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 cũng nghiêm cấm hành vi đốt chất thải không đúng quy định, gây ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe con người.
Bên cạnh đó, theo quy định tại Điều 172 Bộ luật Dân sự năm 2015, khi thực hiện quyền sở hữu tài sản, cá nhân, tổ chức phải tuân thủ quy định về bảo vệ môi trường; nếu gây ô nhiễm thì phải chấm dứt hành vi vi phạm, đồng thời có trách nhiệm khắc phục hậu quả và bồi thường thiệt hại theo quy định.
Về xử phạt hành chính, theo quy định tại Điều 26 Nghị định số 44/2022/NĐ-CP của Chính phủ, hành vi không phân loại chất thải rắn sinh hoạt theo quy định hoặc không sử dụng bao bì chứa chất thải theo quy định có thể bị xử phạt từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với cá nhân, hộ gia đình. Trường hợp đốt rác thải không đúng quy định gây ô nhiễm môi trường, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, người vi phạm còn có thể bị áp dụng các hình thức xử phạt tương ứng theo quy định hiện hành.
Ngoài hình thức xử phạt bằng tiền, người vi phạm còn bị buộc thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả như khôi phục lại tình trạng môi trường ban đầu, thực hiện các biện pháp xử lý ô nhiễm môi trường theo quy định.
Để kịp thời xử lý các hành vi vi phạm, đề nghị người dân khi phát hiện trường hợp đốt rác thải không đúng quy định chủ động ghi nhận bằng hình ảnh, video và phản ánh kịp thời tới Tổ trưởng tổ dân phố hoặc Cảnh sát khu vực; các thông tin sẽ được tiếp nhận, tổng hợp và báo cáo UBND phường xem xét, xử lý theo quy định.
Đề nghị các hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn phường Vĩnh Tuy nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, không tự ý đốt rác thải sinh hoạt tại khu dân cư dưới mọi hình thức; thực hiện phân loại, thu gom và bỏ rác đúng nơi quy định. Mỗi người dân cần chủ động thay đổi thói quen xử lý rác thải, góp phần xây dựng môi trường sống xanh, sạch, đẹp, văn minh.