Theo đó, đây là bước triển khai quan trọng nhằm hiện thực hóa các chủ trương, chính sách của Thành phố trong thúc đẩy đổi mới sáng tạo, đồng thời thiết lập hành lang pháp lý để các mô hình, sản phẩm, dịch vụ mới được thử nghiệm trong môi trường có kiểm soát.
Theo Quyết định, có 04 thủ tục hành chính mới được công bố thuộc thẩm quyền giải quyết của Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội trong lĩnh vực hoạt động khoa học và công nghệ. Cụ thể gồm: (1) Thủ tục cho phép thử nghiệm có kiểm soát; (2) Thủ tục điều chỉnh thử nghiệm có kiểm soát; (3) Thủ tục chấm dứt thử nghiệm có kiểm soát; và (4) Thủ tục hoàn thành thử nghiệm có kiểm soát. Đây là nhóm thủ tục mang tính đặc thù, lần đầu tiên được xây dựng đồng bộ nhằm phục vụ triển khai cơ chế "sandbox" – thử nghiệm có kiểm soát đối với các sản phẩm, công nghệ, mô hình kinh doanh mới.
Điểm đáng chú ý là toàn bộ các thủ tục hành chính này đều không thu phí, lệ phí, thể hiện rõ quan điểm của Thành phố trong việc hỗ trợ tối đa cho doanh nghiệp, tổ chức tham gia đổi mới sáng tạo. Đồng thời, các thủ tục được thiết kế linh hoạt về phương thức thực hiện, cho phép tổ chức, doanh nghiệp lựa chọn nộp hồ sơ trực tiếp, qua dịch vụ bưu chính công ích hoặc trực tuyến thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia. Điều này góp phần tạo thuận lợi, tiết kiệm thời gian, chi phí và tăng khả năng tiếp cận chính sách cho các chủ thể tham gia.
Trong số 04 thủ tục, thủ tục "Cho phép thử nghiệm có kiểm soát" là thủ tục trung tâm và có quy trình phức tạp nhất. Tổng thời gian giải quyết tối đa lên tới 137 ngày làm việc, bao gồm nhiều bước đánh giá chặt chẽ. Cụ thể, sau khi tiếp nhận hồ sơ, Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hà Nội sẽ tiến hành rà soát, đánh giá sơ bộ, lấy ý kiến các sở, ban, ngành và chuyên gia độc lập. Trên cơ sở đó, Hội đồng thẩm định được thành lập để đánh giá phương án thử nghiệm. Nếu phương án đáp ứng yêu cầu, hồ sơ sẽ được trình lên UBND Thành phố và tiếp tục trình Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội xem xét, quyết định phạm vi miễn áp dụng một số quy định pháp luật trong quá trình thử nghiệm. Sau khi có nghị quyết của HĐND, UBND Thành phố sẽ ban hành quyết định cho phép thử nghiệm có kiểm soát kèm theo quy chế riêng cho từng phương án.
Quy trình nhiều bước này cho thấy sự thận trọng nhưng cũng rất bài bản của Thành phố trong việc vừa tạo điều kiện cho đổi mới sáng tạo, vừa đảm bảo kiểm soát rủi ro, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, người dân và xã hội. Các yêu cầu về hồ sơ cũng được quy định rõ ràng, bao gồm đơn đăng ký, phương án thử nghiệm chi tiết, tài liệu chứng minh năng lực, dự thảo quy chế thử nghiệm và các nội dung liên quan đến quản lý rủi ro, tài chính, nhân lực.
Đối với thủ tục "Điều chỉnh thử nghiệm có kiểm soát", thời gian giải quyết là 62 ngày làm việc. Thủ tục này cho phép tổ chức, doanh nghiệp linh hoạt điều chỉnh phạm vi, không gian hoặc thời gian thử nghiệm trong quá trình triển khai, khi có phát sinh thực tế. Quy trình xử lý cũng bao gồm việc thành lập hội đồng thẩm định, lấy ý kiến các cơ quan liên quan và trình UBND Thành phố quyết định.
Trong khi đó, thủ tục "Chấm dứt thử nghiệm có kiểm soát" có thời gian giải quyết 29 ngày làm việc, áp dụng trong các trường hợp tổ chức tự nguyện dừng thử nghiệm hoặc không thể tiếp tục do các yếu tố khách quan như thay đổi pháp lý, thiên tai, dịch bệnh… Thủ tục này yêu cầu tổ chức phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ như khắc phục hậu quả, bồi thường thiệt hại (nếu có), thông báo cho người dùng và các bên liên quan.
Thủ tục "Hoàn thành thử nghiệm có kiểm soát" có thời gian giải quyết 42 ngày làm việc, là bước đánh giá tổng thể kết quả thử nghiệm. Trên cơ sở báo cáo của tổ chức thực hiện và kết quả thẩm định, UBND Thành phố sẽ xem xét, quyết định công nhận hoàn thành thử nghiệm hoặc yêu cầu tiếp tục thử nghiệm, điều chỉnh hoặc chấm dứt. Đây là cơ sở quan trọng để xem xét việc hoàn thiện chính sách, nhân rộng mô hình hoặc tích hợp vào hệ thống pháp luật chính thức.
Quyết định nêu rõ, Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Hà Nội chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan xây dựng quy trình nội bộ giải quyết các thủ tục hành chính đã được công bố tại Quyết định này, gửi Trung tâm Phục vụ hành chính công Thành phố ban hành quyết định phê duyệt quy trình nội bộ giải quyết thủ tục hành chính theo quy định.
Có thể thấy, việc công bố đồng bộ 04 thủ tục hành chính trong lĩnh vực khoa học và công nghệ lần này không chỉ mang ý nghĩa về mặt quản lý nhà nước mà còn tạo động lực mạnh mẽ cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thủ đô. Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát sẽ giúp các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp khởi nghiệp, có cơ hội thử nghiệm sản phẩm, dịch vụ mới trong môi trường pháp lý linh hoạt, được giám sát chặt chẽ nhưng không bị ràng buộc bởi những quy định chưa phù hợp.
Trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển kinh tế tri thức đang diễn ra mạnh mẽ, việc Hà Nội chủ động xây dựng và triển khai cơ chế này cho thấy tầm nhìn chiến lược và quyết tâm của Thành phố trong việc trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu của cả nước và khu vực. Đồng thời, đây cũng là tiền đề quan trọng để đề xuất hoàn thiện hệ thống pháp luật, góp phần thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo một cách bền vững trong thời gian tới.